foto's : Constant Dupuis

Interview

Bewegend tussen rock en jazz

interview met Francois Delporte (aRTET)
door Nikita Anthoons- oktober '07

Nikita Anthoons: Wanneer ben je begonnen met muziek maken?
Francois Delporte: Toen ik 17 was had ik voor het eerst de gelegenheid om op een gitaar te spelen. Mijn toenmalige vriendin gaf mij een gitaar cadeau en zo is het eigenlijk allemaal begonnen. Als autodidact speelde ik dan op mijn kamer en wat later speelde ik in een rockgroep (Rhesus) in de buurt van Mons. Met die groep ben ik eigenlijk niet veel verder gegaan. Ik leerde via deze weg wel de saxofonist Fabrice Alleman kennen en had de kans om hem wat vragen te stellen over muziek, improvisatie en dat soort dingen. Mijn eerste invloeden komen echt uit de metal en de rock, daar was ik in die periode vooral mee bezig. Later kreeg ik dan zin om nieuwe dingen te ontdekken, nieuwe kleuren, nieuwe invloeden, een beetje improvisatie… .

En zo ben je dan bij de jazz terecht gekomen …
Ja, eerst via Fabrice Alleman, die op dat moment in een duo aan het spelen was met Paolo Loveri, de gitarist. Fabrice was oorspronkelijk ook autodidact die pas muziek leerde lezen voor hij naar het conservatorium ging. En ik ben eigenlijk dezelfde weg opgegaan. Ik heb bij hem les gevolgd en hij bereidde mij een beetje voor op het conservatorium. Ik kon geen muziek lezen, wat toen ook totaal niet nodig was, maar als je naar het conservatorium wil is het natuurlijk essentieel. Ik heb het toelatingsexamen afgelegd en slaagde. De twee belangrijkste dingen waren voor mij enerzijds nieuwe kleuren, nieuwe muziek en nieuwe invloeden ontdekken en anderzijds mensen ontmoeten. Ik wou echt verder gaan in de muziek maar had in de streek van Mons niet echt veel contacten. Ik ben dan naar Brussel verhuisd, waar ik meer mogelijkheden had en dan zeker ook op het conservatorium. Door de opleiding en door de mensen die ik daar ontmoet heb, heb ik aRTET in het leven geroepen. Ook heb ik, dankzij het feit dat hij daar les gaf, met Kris Defoort gespeeld. Anders had ik hem misschien nooit ontmoet.

Met welke andere bands en artiesten heb jij nog zoal samen gespeeld?
De belangrijkste naast aRTET zijn: the KMG’s (Krazy Mess Groover’s), de discofunk groep die België dit jaar heeft vertegenwoordigd op het eurosongfestival. Lisa Margo, dat is een Franstalige popzangeres, eigenlijk chanson Française. Ik speel mee in haar groep en componeer ook mee de muziek. Verder heb ik nog met Kris Defoort en Strings gespeeld, 3 gitaren en 1 piano en veel vrije improvisatie. En tenslotte is er nog FOX, met Olivier Stalon en Xavier Rogé. Wij spelen meer geschifte jazz metal, een beetje van alles door elkaar. Begin november nemen we met FOX onze eerste cd op. Dat zijn de vier projecten waar ik het meeste mee bezig ben.

Zijn er bepaalde invloeden die je als muzikant en gitarist laat doorklinken in je jazzmuziek?
Dat is eigenlijk moeilijk te antwoorden. Ik was zeker beïnvloed door rock en metal groepen zoals Metallica, maar dan eerder door de energie ervan en niet echt de muziek. Met dergelijke muziek ben ik meer bezig met FOX, maar aRTET is iets totaal anders en die invloeden komen daar misschien niet zo uitdrukkelijk naar voor. Maar er blijft zeker iets van Steve Vai, de gitaarheld. Steve Vai is misschien een van de gitaristen waarvan de invloeden nog een beetje gebleven zijn. Totaal geschift door zijn samenwerking met Frank Zappa, en een gitarist die veel rockinvloeden heeft maar ook bezig is met harmonieën. Hij maakt eigenlijk complexere rock, soms zelfs een beetje jazzy. Ik heb ook veel metal, rock en pop gespeeld, dus er zijn talrijke groepen die een invloed op mij hebben. Ook gitarist Allan Holdsworth, die een brug tracht te leggen tussen rock en jazz, is een belangrijke invloed voor mijn gitaarspel. Mike Oldfield heeft ook een zekere invloed op mij, maar dan eerder als componist.

Hoe kan je aRTET, zowel de groep als de muziek, het beste omschrijven?
De band is gemakkelijk te omschrijven, het was oorspronkelijk een afstudeerproject op het conservatorium. Maar aRTET was niet speciaal voor het conservatorium opgericht. Ik moest natuurlijk wel iets doen als eindproject, maar had geen zin om jazzstandaards te spelen. Ik heb niet speciaal voor het examen gecomponeerd voor aRTET, ik had die stukken al en dacht ze op het examen te spelen. Dat is wat de inhoud betreft, dus eigen composities die ik niet speciaal voor het examen heb gecomponeerd maar gewoon omdat ik het zo wou doen. Wat de mensen betreft heb ik via het conservatorium de gelegenheid gehad om met Tom Callens en Lionel Beuvens te spelen in verschillende projecten. Ben Ramos ken ik niet van het conservatorium maar we speelden samen in verschillende projecten. Wat de muziek betreft, we hadden het daarstraks over de invloeden, die zijn nu ver, die klinken niet echt meer door in onze muziek. Maar onze muziek is wel een paar keer omschreven als ECM, het beroemde label ECM. Ik denk dat het wel iets heeft van ECM, het zijn sferen, thema’s die volgens mij gemakkelijk te onthouden zijn. Er zijn jazz thema’s die wat meer pop klinken en er zijn jazz thema’s die zo ingewikkeld zijn dat je er niets van begrijpt. Wij zitten daar misschien ergens tussen. Het klinkt niet echt pop, maar heeft wel iets met gemakkelijke melodieën. Wat verre rockinvloeden betreft zijn er misschien de grooves van bepaalde stukken. Ik heb swingstukken, ik heb ballads, maar ik heb ook groovestukken, dat is misschien één van de invloeden uit de rock.

aRTET bestaat uit vier zeer dynamische muzikanten, kan je misschien even schetsen op welke manier jullie een invloed op elkaar hebben en hoe dit binnen jullie muziek naar voor komt?
Na twee jaar klinkt alles natuurlijk echt gemengd. Ik ben ook erg blij als ik hoor dat de groep echt een eigen sound heeft. Het wordt steeds moeilijker om te zeggen, maar als je bijvoorbeeld naar Tom Callens kijkt, die heeft zo een diepe bluesklank met de sax. Lionel heeft in veel verschillende groepen gespeeld, ik denk veel rond swing en een beetje pop. Dat is ook een deel van de invloeden. En Ben heeft volgens mij veel in swing en Franse chanson groepen gespeeld.

In hoeverre is er plaats voor improvisatie?
Misschien wordt het wel echt mijn band, in die zin dat ik veel componeer en dat het met de tijd echt een repertoire wordt dat van mijzelf is waardoor er weinig plaats is voor composities in een andere stijl. Als ik een stuk breng, is er altijd een bepaald thema, een vast akkoordenschema. Maar improvisatie is er zeker in de hele vorm, in wie een solo speelt en wie niet. Het arrangement van het stuk wordt door iedereen bepaald. Ik schrijf soms precieze baslijnen, maar soms ook niet, er is dus zeker ruimte voor improvisatie. Ik heb ook liever dat mensen iets graag spelen, in plaats van iets dat door mij gegeven is en waar ze niet achter staan. Het ritme laat ik aan Lionel over. Hij zoekt iets en we zien samen of het klinkt of niet. Het is tot nu toe dus telkens mijn idee in het begin en een discussie tussen ons vier waaruit dan een stuk komt dat gearrangeerd is met of zonder solo, intro of outro, ... Dat wordt allemaal door de groep samen democratisch bepaald.

Hoe zie jij de toekomst van aRTET, in welke richting evolueren jullie?
De muziek bepaalt zeker de richting. Als wij in dezelfde richting blijven verder gaan, blijven we in een soort ECM-stroom. Wij willen de komende maanden een cd opnemen. Ik heb al contact opgenomen met verschillende platenfirma’s, maar ik ga geen namen noemen voor er concreet iets gebeurt. Een cd opnemen, blijven spelen en misschien ook met andere mensen samen werken op bepaalde titels, dat zou echt heel tof zijn. En zo samen nieuwe richtingen ontdekken. We hebben tot nu toe altijd met vier gespeeld, misschien kunnen we in de toekomst in duo’s of trio’s spelen. Dat gebeurt al vaak want als Tom het thema gespeeld heeft en ik soleer, speelt hij niet, dus dan zijn we eigenlijk een trio. Maar we zouden hierin nog verder kunnen gaan, bijvoorbeeld Tom met Ben, contrabas en sax. Misschien binnen de groep een beetje de vorm uitzoeken en veranderen. Ook meer samenwerken met andere mensen als gastartiesten. Dat zijn de ideeën. De toekomst wordt natuurlijk ook bepaald door de composities want die geven de inhoud aan de groep.

Wat hebben jullie voor het publiek in petto tijdens de tournee van JazzLab Series?
We hebben zo een 12-tal composities nu, dus we kunnen echt een lang optreden geven van ongeveer een kleine twee uur. We hebben dus zeker genoeg materiaal. Ik heb nog een paar composities die nog niet volledig klaar zijn, maar die zouden erbij kunnen komen. We hebben ook twee mogelijkheden, een korter en een langer optreden, want op bepaalde avonden hebben we een double-bill. Daarvoor ga ik een speciaal programma samen stellen dat wat korter en compacter is. Wat het publiek kan verwachten is natuurlijk onze muziek, maar ik hoop dat we elke avond iets anders gaan kunnen doen met dezelfde composities. Een beetje ons zelf verrassen. Dat proberen wij steeds te doen, want de kern van de composities is al meer dan een jaar oud. Dus wij beginnen daar vrij mee te spelen. Soms doen wij helemaal niet zoals afgesproken en dat is heel tof. Want daar gebeurt het.

Wat betekent deze tournee voor jullie?
Als de groep nu leeft, is het ook deels dankzij JazzLab Series. Het is niet zo gemakkelijk als jazzband dergelijke gelegenheid te vinden om op korte tijd zoveel te spelen. Als je acht keer samen speelt, heb je de achtste keer echt iets meer stabiliteit dan andere groepen dit dat niet kunnen doen. Plus de omstandigheden in welke het gedaan wordt zijn echt comfortabel voor ons. Alles wordt voor ons geregeld, we kunnen ons echt enkel op de muziek concentreren en proberen echt het beste van ons te geven.

Veel succes nog en bedankt.

terug naar pagina aRTET